Podsumowanie pierwszego półrocza 2026 roku w Stacji Naukowej PAN w Rzymie

Pierwsze półrocze 2026 roku było dla Stacji Naukowej PAN w Rzymie czasem kontynuacji sprawdzonych inicjatyw, ale także otwarcia nowego etapu działalności. W ostatnich miesiącach rozwijaliśmy dotychczasowe projekty, nawiązywaliśmy nowe partnerstwa oraz konsekwentnie wzmacnialiśmy obecność polskiej nauki i kultury w międzynarodowej przestrzeni akademickiej. Efektem tych działań jest bogaty program wydarzeń, obejmujący zarówno przedsięwzięcia o zasięgu międzynarodowym, jak i kameralne spotkania popularyzujące naukę.


W ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2026 roku Stacja zorganizowała lub współorganizowała 46 wydarzeń w Rzymie, innych miastach Włoch, Polsce oraz poza granicami obu krajów. Ich zasięg pokazuje, że działalność Stacji daleko wykracza poza Rzym, obejmując liczne ośrodki akademickie i kulturalne Europy.

Szczególne miejsce zajęło pięć dużych konferencji międzynarodowych, reprezentujących zarówno nauki ścisłe, społeczne, jak i humanistyczne:

Równolegle rozwijany był koordynowany przez Stację projekt Promocji Języka Polskiego NAWA „W ziemi włoskiej po polsku”, poświęcony mapowaniu śladów polskości w czterech włoskich regionach: Ligurii, Piemoncie, Apulii i Lacjum. W pierwszym półroczu zrealizowano osiem wydarzeń projektowych, obejmujących wykłady, spotkania akademickie, spacer miejski oraz dwie wymiany studenckie w Bari i Genui. Obecnie trwają prace nad interaktywną mapą polskich śladów we Włoszech oraz przygotowaniami do jesiennego Festiwalu Sienkiewiczowskiego, który zwieńczy projekt i stanie się częścią konferencji podsumowującej jego rezultaty.

Stacja była również gospodarzem wydarzenia realizowanego w ramach siostrzanego projektu NAWA „Polszczyzna krzepi”. Spotkanie poświęcone 80. rocznicy włoskiego wydania Bitwy o Monte Cassino Melchiora Wańkowicza, połączone z projekcją filmu Mój pradziad Melchior Wańkowicz, stało się okazją do promocji języka polskiego poprzez literaturę, historię i pamięć o wspólnym polsko-włoskim dziedzictwie.

Znaczącym sukcesem było również 13 inauguracji wystawy „Maria Skłodowska-Curie we Włoszech: trzy podróże, jedna pasja”, prezentowanej w wielu miastach i instytucjach naukowych, m.in. w Warszawie (Włoski Instytut Kultury, Politechnika Warszawska), Turynie, Rzymie (Wydział Fizyki La Sapienza, Wydział Chemii La Sapienza, Liceum Chateaubriand), Cuneo, Volterze, Paryżu, Brescii, Pizie, Monreale, Krakowie i Florencji. Skala tego przedsięwzięcia pokazuje potencjał Stacji do realizacji projektów o zasięgu międzynarodowym i wieloośrodkowym.

Istotnym elementem działalności były także seminaria („Rzymskimi śladami Macieja Kazimierza Sarbiewskiego SJ”) oraz kameralne spotkania popularyzujące naukę i kulturę. W pierwszym półroczu odbyło się dziewięć wykładów i prezentacji książek poświęconych m.in. historii Warszawy, Stanisławowi Poniatowskiemu, Giuseppe Mazziniemu, baptysterium w Nocerze, Michałowi Boymowi, historii wojskowości, funkcji formuł klątw, sztuce Łodzi czy relacjom człowieka ze światem zwierząt.

Do ważnych przedsięwzięć popularyzatorskich należała także IV edycja Ambasady Naukowców, wydarzenia będącego owocem współpracy pomiędzy Ambasadą i Stacją Naukową PAN w Rzymie, które ma na celu stworzenie możliwości nawiązywania kontaktów w środowisku polskich naukowców pracujących we Włoszech i włoskich badaczy zajmujących się badaniami o Polsce, a także kolejna edycja Nocy Muzeów, podczas której siedziba Stacji otworzyła swoje drzwi dla szerokiej publiczności, prezentując historię instytucji oraz polskie dziedzictwo naukowe i kulturowe obecne w Rzymie.

Stacja była również obecna poza własną siedzibą jako partner i współorganizator licznych przedsięwzięć. Przedstawiciele Stacji uczestniczyli m.in. w XIX Międzynarodowym Kongresie Polskich Stowarzyszeń Studenckich w Mediolanie, w ceremonii wręczenia Premio Sila ’49 2026 oraz w międzynarodowej debacie poświęconej pamięci prof. Marty Petrusewicz, patronowali wydarzeniom we Florencji, Neapolu i Nepi, a także prowadzili spotkania dla nauczycieli i seniorów realizowane w ramach programu Erasmus+, prezentując działalność Akademii Polskiej i możliwości współpracy naukowej oraz edukacyjnej.

Czerwiec przyniósł również publikację internetowej wersji 149. tomu serii wydawniczej Conferenze zatytułowanego „Due regine d’eccezione a Roma. Cristina di Svezia e Maria Casimira Sobieska”, udostępniając szerokiemu gronu odbiorców wyniki badań prezentowanych wcześniej w Stacji.

Co więcej, na Platformie Cyfrowej Biblioteki Kórnickiej udostępnione zostały starodruki pochodzące z kolekcji Stacji Naukowej PAN w Rzymie, będące najcenniejszymi woluminami całego księgozbioru.

Pierwsze półrocze 2026 roku pokazało, że Stacja Naukowa PAN w Rzymie pozostaje miejscem spotkania nauki, kultury i edukacji, skutecznie budującym mosty między Polską a Włochami. To działalność, która obejmuje nie tylko Rzym, lecz także dziesiątki miast, instytucji i partnerów w wielu krajach Europy. Skala przedsięwzięć, różnorodność tematów oraz liczba zaangażowanych środowisk potwierdzają, że Akademia Polska w Rzymie jest dziś ważnym uczestnikiem międzynarodowej wymiany naukowej i kulturalnej.

Przed nami równie intensywna druga połowa roku. Jesienne miesiące przyniosą kolejne konferencje naukowe, wystawy, publikacje i wydarzenia popularyzujące polską naukę oraz kulturę we Włoszech. Szczególne miejsce zajmą działania realizowane w ramach projektu „W ziemi włoskiej po polsku”, w tym Festiwal Sienkiewiczowski oraz konferencja podsumowująca projekt, a także nowe inicjatywy rozwijane we współpracy z włoskimi i międzynarodowymi partnerami. Równolegle trwają już przygotowania do obchodów 100-lecia obecności Polskiej Akademii Nauk w Rzymie, które staną się jednym z najważniejszych wydarzeń 2027 roku. Jubileusz będzie okazją nie tylko do przypomnienia bogatej historii Stacji i jej wkładu w rozwój polsko-włoskiej współpracy naukowej, lecz także do wyznaczenia nowych kierunków działalności na kolejne dekady. Rozpoczęte w pierwszym półroczu przedsięwzięcia będą kontynuowane i rozwijane, a kalendarz wydarzeń na nadchodzące miesiące pokazuje, że Akademia Polska w Rzymie nie zamierza zwalniać tempa.