Z radością oddajemy w Państwa ręce 149. numer serii „Conferenze” pt. Due regine d’eccezione a Roma. Cristina di Svezia e Maria Casimira Sobieska, będący owocem międzynarodowej sesji naukowej poświęconej dwóm wybitnym postaciom europejskiego baroku – królowej Szwecji Krystynie oraz królowej Polski Marii Kazimierze Sobieskiej.

Tom stanowi pokłosie międzynarodowej konferencji naukowej Due regine d’eccezione a Roma. Cristina di Svezia e Maria Casimira Sobieska, która odbyła się 28 kwietnia 2025 roku w Stacji Naukowej PAN w Rzymie. Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy Stacji z Università della Tuscia w Viterbo, Musei Capitolini wraz z Sovrintendenza Capitolina ai Beni Culturali oraz Szwedzkim Instytutem Studiów Klasycznych w Rzymie. Patronatu wydarzeniu udzieliły ponadto: Società Romana di Storia Patria, Accademia dell’Arcadia, Unione Internazionale degli Istituti di Archeologia, Storia e Storia dell’Arte a Roma, Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika oraz Associazione Culturale Mondo Opera. Patronat honorowy objęły Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Rzymie oraz Ambasada Szwecji w Rzymie.

W konferencji uczestniczyli badacze z Polski, Włoch i Szwecji, którzy z różnych perspektyw analizowali obecność obu królowych w Wiecznym Mieście. Przedmiotem obrad były m.in. ceremoniał dworu papieskiego, działalność mecenatu artystycznego, świat muzyki i teatru, podróże do Rzymu w epoce baroku, a także zagadnienia o charakterze politycznym i międzynarodowym. Efektem tych spotkań jest niniejszy tom, zawierający studia ukazujące wielowymiarowy obraz działalności Krystyny Szwedzkiej i Marii Kazimiery Sobieskiej w Rzymie.

Na publikację składa się jedenaście artykułów autorstwa badaczy z Polski, Włoch i Szwecji, poświęconych różnorodnym aspektom życia, działalności i obecności obu królowych w Rzymie. Wśród opublikowanych tekstów znalazły się opracowania dotyczące m.in. wizerunku Krystyny Szwedzkiej i Marii Kazimiery Sobieskiej w relacjach podróżników z Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ich aktywności politycznej i kulturalnej, funkcjonowania dworów królewskich, mecenatu artystycznego, relacji z papiestwem oraz miejsca zajmowanego przez obie władczynie w przestrzeni społecznej i symbolicznej Rzymu epoki baroku.

Szczegółowy spis treści tomu:

Due regine d’eccezione a Roma. Cristina di Svezia e Maria Casimira Sobieska

1. Anna Markiewicz, „Ci presentammo innanzi a Sua Maestà la Regina, che ci accolse con viva compiacenza”. La Roma barocca e le sue regine: Cristina di Svezia e Maria Casimira Sobieska nelle relazioni dei viaggiatori della Confederazione polacco-lituana.
   
2. Maurizio Campanelli, Basilissa e amirisca: due regine per una repubblica.
   
3. Francesca Ceci, Waldemar Turek, Trionfi capitolini. Le epigrafi celebrative di Cristina di Svezia e Maria Casimira Sobieska nei Musei Capitolini.
   
4. Stefano Fogelberg Rota, Il Grand Tour Cristina di Svezia (1654–55): un viaggio esemplare nell’Europa del Seicento.
   
5. Francesca De Caprio, Le “imprese” come autoraffigurazione. Cristina di Svezia a Roma e un’immagine femminile del potere.
   
6. Annarosa Mattei, I soggiorni romani di Cristina di Svezia: arrivi, partenze, ritorni.
   
7. Vera Nigrisoli Wärnhjelm, Fabiola Zurlini, La corte di Cristina di Svezia a Roma: tra mecenatismo, reti clientelari e protezione dei fragili.
   
8. Dorota Gregorowicz, “Ostacolo del sesso”. Cristina di Svezia e le sue aspirazioni al trono polacco-lituano.
   
9. Jarosław Pietrzak, La quotidianità alla corte della regina Maria Casimira d’Arquien Sobieska a Roma negli anni 1699–1714. Tra vita pubblica e privata.
   
10. Matteo Perigli, Maria Casimira Sobieska a Roma: la guida del Pisani.
    
11. Anna Czarniecka, Tra politica e cortesia: le relazioni di Maria Casimira Sobieska con Innocenzo XII e Clemente XI nei primi anni della sua permanenza a Roma (1699–1704).