Conceptualisation of HAPPINESS – a cross-cultural perspective

W piątek, 11 września 2026 roku, o godz. 18.00, w Stacji Naukowej PAN w Rzymie odbędzie się wykład dra Marka paducha (Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie; Wyższa Szkoła Gospodarki i Zarządzania w Mielcu) pt. Conceptualisation of HAPPINESS – a cross-cultural perspective. Spotkanie poświęcone będzie sposobom konceptualizowania pojęcia szczęścia z perspektywy międzykulturowej. Analizie poddane zostaną sposoby rozumienia i definiowania szczęścia w kulturze amerykańskiej i polskiej, z wykorzystaniem dwóch głównych narzędzi kognitywnych: kategoryzacji i metaforyzacji.


Przedstawione wyniki badań pokazują, że Amerykanie i Polacy odmiennie rozumieją i konceptualizują szczęście, co wiąże się ze specyficznym dla każdej kultury sposobem postrzegania rzeczywistości i systemem wartości. Analiza pozwala również wskazać wartości centralne dla obu kultur, a tym samym określić aksjologiczny wymiar pojęcia szczęścia w amerykańskiej odmianie języka angielskiego i w języku polskim.

W przypadku amerykańskiego angielskiego wyłania się pragmatyczny kod szczęścia, w którym istotną rolę odgrywają wartości materialne, zawodowe i hedonistyczne. Polski sposób konceptualizowania szczęścia opiera się natomiast w większym stopniu na wartościach interpersonalnych i duchowych, tworząc umiarkowanie romantyczny model szczęścia. Szczególnie interesujące będzie zestawienie obu tych sposobów konceptualizacji z potencjalnie odmiennym obrazem szczęścia charakterystycznym dla włoskiego „oprogramowania kulturowego”.

Wykład podejmuje tym samym również szerszą refleksję nad relacją między językiem, kulturą i sposobem postrzegania świata, potwierdzając wnioski płynące z hipotezy Sapira-Whorfa, zwłaszcza w zakresie determinizmu i relatywizmu językowego.

Wykład zostanie wygłoszony w języku angielskim.