W piątek, 12 czerwca 2026 roku, w siedzibie Stacji Naukowej PAN w Rzymie odbyło się spotkanie organizowane w ramach naszego siostrzanego międzynarodowego projektu PJP NAWA „Polszczyzna krzepi! W 80-lecie wydania we Włoszech Bitwy o Monte Cassino Melchiora Wańkowicza (1945–1947)”, realizowanego przez Uniwersytet Śląski.

Wydarzenie poświęcone było postaci Melchiora Wańkowicza – wybitnego pisarza, reportażysty i korespondenta wojennego – oraz historii powstania jego najsłynniejszego dzieła. Bitwa o Monte Cassino, napisana na podstawie bezpośrednich obserwacji autora i wydana po raz pierwszy w Rzymie i Mediolanie w latach 1945–1947, należy do najważniejszych świadectw walk żołnierzy 2. Korpusu Polskiego we Włoszech oraz klasyki polskiego reportażu wojennego.

W programie wydarzenia znalazła się projekcja filmu dokumentalnego „Mój pradziadek Melchior Wańkowicz“ w reżyserii Piotra Morawskiego. Honorowym gościem spotkania był Dawid Walendowski, prawnuk autora, który podzielił się osobistymi wspomnieniami i refleksjami dotyczącymi rodzinnej pamięci o słynnym pisarzu. Opowiedział on o kulisach powstawania filmu, procesie odkrywania rodzinnych archiwów oraz o tym, w jaki sposób dziedzictwo Melchiora Wańkowicza jest przekazywane współczesnym pokoleniom.

Spotkanie zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego, studentów, nauczycieli, miłośników literatury oraz osoby zainteresowane historią Polski we Włoszech. Wydarzenie stało się ważnym elementem obchodów 80. rocznicy pierwszego włoskiego wydania Bitwy o Monte Cassino, przypominając o znaczeniu dzieła Wańkowicza dla zachowania pamięci o żołnierzach 2. Korpusu Polskiego i ich wkładzie w historię Europy.