3 października 2025 roku o godzinie 18:00 odbył się wykład dra Marka Paducha pt. „Models of Happiness in American English, Polish and … Italian”. Podczas spotkania odkryliśmy, jak różne języki i kultury nadają szczęściu własne odcienie – od pragmatyzmu Amerykanów po romantyzm Polaków i włoski dolce vita.

Wykład poświęcony był etnosemantyce pojęcia „szczęście” w języku angielskim (USA), polskim oraz… włoskim. Okazuje się, że choć rdzeń pojęcia szczęścia ma charakter uniwersalny i jest wspierany przez doktryny filozoficzne, to właśnie peryferia tego pojęcia w poszczególnych językach kształtują jego etnosemantykę, odzwierciedlając odpowiednią kulturę amerykańską, polską i włoską.

Badania opierają się na amerykańskich i polskich aforyzmach oraz fragmentach literackich dotyczących szczęścia, a także na ankietach przeprowadzonych w USA i Polsce. Analiza wykorzystuje narzędzia kognitywne w opisie semantycznym, takie jak: kategoryzacja, metaforyzacja, aksjologia oraz model różnorodności kulturowej Geerta Hofstede’a.

Analiza semantyczna pojęcia szczęścia w językach ukazuje pragmatyczny kod szczęścia w języku angielskim, który obejmuje wartości materialistyczne, zawodowe i hedonistyczne, oraz stosunkowo romantyczny kod szczęścia w języku polskim, oparty na wartościach interpersonalnych i duchowych.

Rezultaty badań pozytywnie weryfikują hipotezę Sapira-Whorfa dotyczącą determinizmu i relatywizmu językowego.

Prowadzący: dr Marek Paduch, Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie